10/01/2015 Qurban Məmmədov 14 saylı kolondakı qiyamdan danışdı

Hüquqşünas, keçmiş siyasi məhbus Qurban Məmmədov Qaradağ rayonu, 14 saylı cəzaçəkmə müəssəsində  məhkum olaraq cəza çəkib. Dekabrın 30-da hüquqşünas əfv olunub.  Qurban Məmmədov  dekabrın 22-də cəzaçəkmə müəssisəsində baş berənlər barədə “Amerikanın Səsi”nə danışıb.
Moderator.az həmin müsahibəni təqdim edir:
– Qurban bəy, siz siyasi məhbus kimi 14 saylı cəzaçəkmə müəssisəsindəcəza çəkmisiniz. Bir müddət əvvəl orada etirazların baş verdiyi deyilir. Əslində nə baş verib?
– 22 dekabrda bir dustağı vəhşicəsinə döyüb öldürdülər orada. Elə həmin gün səhər saat 9-da radələrində məhbuslar arasında bu barədə məlumat yayıldı. Hiss olunurdu artıq bu dustaqlar arasında. Çünki hər bir dustaq buna özünün gələcək taleyi kimi baxırdı. Hər bir adam onun yerində ola bilər.Ondan sonra da belə hadisələrin baş verməsi istisna deyil. Ona görə dustaqlar heç bir məlumat ala bilmədiklərinə görə, rəhbərlikdən heç biri bu barədə məlumat vermədiklərinə görə narahat oldular. Və görünür kimlərsə əsəblərini cilovlaya bilmədi. Hardasa saat 10-a qalmış 100 -150 nəfər dustaq hərəkətə gəldi. Növbətçi hissəyə hücum elədilər. Şüşələri qırdılar. Çox təəssüf ki, bir qədər də uzağa gedib bəzi növbətçilərə, zabitlərə fiziki təzyiqlər göstərdilər.
Əlbəttə, ilk baxışda məhbusların bu hərəkəti qanunsuz hərəktdir. Bu hərəkətdə cinayət məcəlləsinin 317 –ci maddəsinin (cəzaçəkmə müəsissələrinin və ya istintaq təcridxanalarının normal fəaliyyətini pozma) tərkib hissəsi var. Amma nəzərə alanda ki bu məhbusları bu addımı atmağa məcbur edən nədir, bu hərəkətin motivi nədir onda burada məhbusların heç bir günahı yoxdur. Çünki hər bir məhbus öz gələcəyi kimi, öz həyatına potensial təhlükənin ola biləcəyi nəzərə alaraq , bu məsələyə qoşulmuşdular.
Hər halda Elşad Babayevin öldürülməsi və işgəncə verilərək öldürülməsi bir faktdır. Bunu heç bir halda gizlətmək mümkün deyil.
 
– Elşad Babayevin bacısı mətbuata bildirib ki, onun qardaşı cəzaçəkmə müəssisəsində öldürülüb. Bu barədə nə deyə bilərsiniz, doğurdanmı belə hadisə olub? Əgər olubsa səbəb nə idi? Kim idi onlar?
– Orada belə bir hadisə baş vermişdi. Orada bir çayxana var. Elşad Babayev çayxananı işlədən dustağa yaxınlaşıb meyvə verib ki, onu soyub stola gətirsin. Həmin dustaq buna əməl etməyib. Bu zaman aralarında mübahisə düşüb. Guya Elşad Babayev onu təhqir edib. O, da gedib xəbər veribdir növbətçi hissəyə. Buna görə də növbətçi hissədən çağırıblar. Ona dərs vermək adıyla. Bu da onlara cavab qaytarıb. Onlar da bunun nəticəsində başlayıblar döyməyə. Onun çığırtı-bağırtılarını eşidən dustaqlar da var. Onu vəhşicəsinə döyərək öldürüblər. Burada deyirlər ki, o xəstəlikdən ölübdür. Bunu sübut eləmək çətin deyil. O, 14 saylı cəzaçəkmə müəssisəsinə daxil olanda mütləq tibbi müayinədən keçirilir. Nə xəstəliyi var qeydə alınır. İndi onlar çalışırlar ki, həmin məhbusun yanında olan başqa məhbuslardan da izahatlar alsınlar. Artıq alıblar eşitdiyimə görə. Guya onu döyən və ya söyən olmayıb. Təbii, mən o izahat verən məhbusları başa düşürəm. Onların həyatı təhlükədədir. Bu dəqiqə onların girovluqlarındadır. Ona görə məhbuslar hər cür ifadə verə bilərlər. Amma dövlət öz vətəndaşına sahib çıxmalıdır.
-Ona görə hesab edirəm ki, orada çox böyük qanunsuzluqlar baş verib. Ondan sonrakı hadisələr daha dəhşətli olub. 22 dekabrda məhbuslar bir məhbus yoldaşı ilə bağlı etiraz etdilər. Etiraz nə idi?
-Onlar tələb etmirdilər orada “vorovskoy” qanun qoyulsun. Yemək artırılsın. Əlavə güzəşt olunsun yox. Onlar Elşad Babayevin qatillərinin cəzalandırılmasını tələb edirdilər.
25-də gecə 26-na keçən gecə saat 5-də şəxsən mən durmuşam namaza, yerimi yığmışam. Çölə çıxanda 05.40 hücum ediblər bizim baraka. İlk çıxan mən olmuşam bizim barakdan. Görmüşəm ki, mənə qədər 1-ci və 2-ci barakın dustaqları yerdə uzadılıb dubinka ilə döyülüb, söyülüb təhqir ediliblər. Hava qaranlıq, hər yer it, əsgər, qışqırtı səsləri qarışıb bir- birinə. Ona görə də hesab edirəm ki, hakimiyyət orqanları , baş prokurorluq bu məsələyə ciddi yanaşmalıdırlar. Təbii ki, istənilən qanunsuzluqlara qarşı dövlətin zor işlətmək hüququ var, amma bu zor həddi aşmamalıdır. İlk növbədə nəzərə alınmalıdır ki, baş verən qanunsuzluqları aradan qaldırmaq üçün ondan artıq cəza törətmək dəyər və ya dəyməz.
Ona görə hesab edirəm ki, bu çox yalnış oldu. Orada bu dəqiqə xeyli adam yaralıdır. Başı dağılan, qolu ayağı sınan, 11 nəfər dustağın taleyi də qeyri-müəyyəndir. Onlar arasında mənə ərəb dilini öyrədən siyasi məhbuslardan Araz Quliyev, onunla birlikdə namaz qılan uşaqlar var orada. O qədər vəhçicəsinə döyüblər ki, onları mən inanmıram ki, daxili orqanları salamat qalsın.
– Yerli mətbuatda bu cəzaçəkmə müəssisəsində belə hadisələrin olduğunu yazırlar. Sizcə belə situasiyaların qarşısını almaq üçün nə edilməlidir?
– Əvvəla deyim ki, 14 saylı cəzaçəkmə müəssisəsi 1953-də inşa edilib. O cəzaçəkmə müəssisəsi ilk növbədə siyasi məhbusların, təhlükəli cinayətkarların fiziki cəhətdən məhv edilməsi və yolxucu xəstəliklərə tutulması üçün nəzərdə tutulan cəzaçəkmə müəssisəsidi.
Ona görə islahat aparılmalıdır. Mümkün qədər bu cəzaçəkmə müəssisələri ictimiayyət üçün, ictimai nəzarət üçün açıq olmalıdır.

 3,267 dəfə ümumi oxunub,  2 dəfəsi bu günə aiddir.